Thang máy – Cỗ máy thần kỳ

Chắc hẳn các bạn đã từng đọc câu chuyện về một người nông dân lần đầu tiên đặt chân vào một toà cao ốc trong thành phố, được chứng kiến phép lạ của một cỗ máy “thần kỳ”, khi tận mắt ông trông thấy bước vào trong cỗ máy đó là một cụ già nhăn nheo và khi cửa mở ra, bên trong cỗ máy đó bà cụ nhăn nheo kia đã biến thành một cô gái trẻ đẹp tuyệt vời. Quá ngạc nhiên trước sự kỳ diệu của cỗ máy, ông ta hối hả bước vào. Đó chính là câu chuyện mang tính chất hài hước về sự “thần kỳ” của chiếc thang máy. Ngày nay, thang máy chở khách đã trở thành thiết bị chuyên dụng không thể thiếu trong các tòa cao ốc, văn phòng làm việc hiện đại, các khu chung cư. Nhờ có thang máy, chúng ta không còn phải mệt mỏi nhấc từng bước chân trên các bậc thang leo bộ mà chỉ cần nhấn nút, bước vào trong cabin điều khiển theo ý muốn, thang máy sẽ đưa ta đến đúng vị trí yêu cầu. Sự cải tiến không ngừng cùng những tính năng vượt trội, không chỉ nâng cao tính an toàn mà còn tạo cảm giác thoải mái cho người sử dụng.

Thang máy hoạt động như thế nào?

Thang máy là thiết bị nâng vận theo phương thẳng đứng. Thang máy đầu tiên được chế tạo năm 1743 dưới thời vua LOUIS XV. Ở thời kỳ đó, người ta thiết kế thang máy rất đơn giản dựa theo nguyên lý đối trọng, chỉ chở một người lên những ngôi  nhà 2 tầng. Sau đó, thang máy dần được cải tiến để phổ biến hơn vào những thập niên 80 với thang máy cơ học, thang máy thuỷ lực- piston, thang máy điện có khả năng đưa nhiều người hơn, lên những ngôi nhà 5 tầng. Và cho đến những năm gần đây, thang máy vẫn không ngừng được cải tiến với những tính năng vượt trội nhằm tăng thêm độ an toàn và trở thành thiết bị tự động hoá phổ biến, thân thiết hơn với người sử dụng.

Vẫn dựa theo nguyên tắc ban đầu, song so với các thang máy trước đây thì thang máy ngày nay đã hoàn thiện hơn nhiều. Nếu thang máy xưa chỉ đơn giản gồm một đầu nối với cần trục thông qua dây thừng hay dây cáp, đầu kia nối với bệ đỡ vận chuyển với cơ cấu truyền động là hơi nước và piston thuỷ lực thì thang máy hiện đại bây giờ có vách che xung quanh bệ đỡ như một căn phòng (phòng thang), nó nằm bên trong một không gian vận hành riêng gọi là “đường nâng”, mỗi phòng thang tương ứng một đường nâng với cơ cấu truyền động phổ biến hiện nay là cơ cấu kéo. Hướng thẳng đứng của phòng thang được duy trì bằng con trượt định hướng. Phòng thang được kéo lên, hạ xuống bằng hệ thống dây cáp kim loại, lăn qua một ròng rọc, thông thường bánh ròng rọc có rãnh. Trọng lượng của phòng thang được cân bằng với một đối trọng, nghĩa là sự chuyển động của thang máy luôn luôn đồng bộ hóa bằng đối trọng lẫn nhau.  Ngoài ra, thang máy ngày nay có khả năng thực hiện hoàn toàn tự động nhờ khối điều khiển được lập trình sẵn chương trình phần mềm trong bộ vi xử lý. Bảng điều khiển thực hiện hoạt động thang máy lắp tại cửa tầng và cửa buồng như nhân viên bưu điện giao nhận thông tin giữa người và máy.

 

            Thang máy cũng có những tình cảm và làm chủ những hành động của mình nhờ những cảm biến như thể các giác quan của con người. Nếu bạn muốn lên – xuống tầng bằng thang máy, bạn hãy điều khiển hoạt động của nó từ hai vị trí: tại cửa tầng bằng nút gọi tầng và trong buồng thang bằng các phím chọn tầng. Thang máy sẽ tự động đến đón bạn cho dù bạn đang ở bất cứ tầng nào. Thang máy hoạt động khi cửa tầng, của buồng đóng kín. Việc tự động đóng- mở cửa phòng cho bạn nhờ khoá chuyển mạch đóng, cắt điện (cảm biến quang điện) lắp đặt phía bên trái cửa tầng và then cài cửa tầng tác động lên nam châm cửa tầng. Nam châm cửa tầng bị ngắt nguồn cửa tầng mở ra và đóng cửa tầng nếu nam châm cửa tầng có điện.Thang máy không bao giờ đóng cửa tầng gây nguy hiểm cho bạn nếu cảm biến điện tại cửa buồng bị che. Bước vào trong phòng thang, đèn phòng thang bật sáng để khoe với bạn vẻ đẹp thế giới riêng của nó. Song bạn đừng quên đề nghị thang máy đưa bạn đến vị trí bạn muốn bằng cách tiếp tục điều khiển hoat động của nó trong cabin. Thang máy cũng có thể nhận biết bạn đi một mình hay đi với nhiều người nhờ bộ cảm biến trọng lượng tác động lên hai tiếp điểm hãm cuối. Hai tiếp điểm này sẽ đưa quyết định cho khả năng chuyên chở của thang máy có thực hiện được hay không. Nếu trọng tải trong thang không vượt quá, cửa cabin đóng lại, thang máy đưa bạn cùng mọi người tới vị trí yêu cầu. Ngược lại, nếu tải trọng vượt quá thang máy bật đèn báo quá tải, cửa tầng không đóng cho đến khi tải trọng trong thang giảm, đèn báo hiệu tắt, cửa thang đóng lại, thang máy mới tiếp tục cuộc hành trình. Khi đó, cuộn dây stato của động cơ sẽ nối với nguồn cấp qua tiếp điểm công tắc tơ nâng – hạ và tiếp điểm tốc độ cao – thấp để kéo buồng lên – xuống. Thang máy dừng buồng êm, chính xác khiến cho bạn vẫn giữ nguyên cảm giác thoải mái lúc thang di chuyển. Bạn chỉ biết mình đã đến nơi khi thang mở của phòng. Có được hoạt động như vậy là do thang máy được trang bị phanh bảo hiểm, cơ cấu hạn chế tốc độ kiểu ly tâm, công tắc chuyển tầng là cảm biến xác định vị trí thực của buồng thang so với tầng. Vì thế, khi buồng thang đến tầng sàn, làm quay cửa then, then cài tác động lên một trong các hãm phanh cuối và mở khoá cửa tầng sau tiếng chuông báo “kính coong”. Song trong lúc làm nhiệm vụ, thang máy vẫn nhận được các thông tin cần yêu cầu giúp đỡ của mọi người thông qua tiếp điểm hãm cuối. Do vậy, trong quá trình thực hiện yêu cầu của bạn mà thang máy không bị quá tải thang máy có thể đón thêm người đồng hành với bạn.

 

Sự cố – xin bạn hãy bình tĩnh!

 

Đang đi thang máy, tận hưởng cảm giác thoải mái, bỗng sự cố xuất hiện. Bạn đừng nên mất bình tĩnh bởi thang máy đang cần đến sự quan tâm của bạn. Trường hợp khẩn bạn hãy nhấn vào nút chuông để báo, camera sẽ hoạt động. Nó sẽ đưa toàn bộ hình ảnh cùng những hoạt động của mọi người có mặt trong buồng thang ra ngoài màn hình đặt tại cửa tầng bằng intercom (hệ thống liên lạc giữa hai bộ phận) trên bảng điều khiển và đội cứu hộ sẽ tìm cách giúp bạn.

 

Trường hợp đứt cáp, tốc độ vượt quá định mức được cảm biến vị trí, cảm biến tốc độ xác định bằng phương pháp quang học, tác động lên bộ phanh bảo hiểm, cơ cấu hạn chế tốc độ kiểu li tâm, khoá chuyển mạch cửa tầng đảm bảo an toàn cho bạn bằng cách đóng cửa và dừng buồng di chuyển buồng thang. Bạn không nên dùng sức mở cửa mà hãy đợi đội cứu hộ đến giúp bạn.

 

Đề phòng sự cố hoả hoạn trong phòng máy, người lắp đặt bố trí bộ phát hiện lửa. Bộ này có khả năng phân biệt được ánh sáng mặt trời, ánh sáng đèn, phát hiện mật độ khói có thể không ở ngưỡng báo động nhờ tính chất ngọn lửa trong miền phổ tử ngoại.Vì thế, so với bộ phát hiện khói thì bộ phát hiện lửa nhạy. Và nếu để bộ cảm biến này phát hiện thấy khói, nó sẽ kêu um lên báo cho mọi người xung quanh giúp đỡ.

 

Thang máy và hơn thế nữa…!

 

Trong những năm gần đây, các hãng sản xuất, lắp đặt thang máy không ngừng hoàn thiện công nghệ và kỹ thuật để thang máy mang lại cảm giác an toàn và thoải mái cho người sử dụng, bởi nó đã thực sự trở thành bạn đồng hành thân thiết của con người trong cuộc sống hiện đại. Sự cạnh tranh của các hãng: Mitsubishi, ThyssenKrupp (Trung Quốc), Otis- Lilama (Mỹ), Sem (Anh)… đã tạo ra cuộc cách mạng về chất lượng.

Với Công ty Thăng Long (nhà phân phối chính thức của hãng Mitsubishi) những cải tiến đó là: Động cơ chạy êm ái đưa thang máy lên- xuống an toàn nhẹ nhàng nhờ máy kéo không hộp số với động cơ dùng từ trường nam châm vĩnh cửu PM được sản xuất theo công nghệ tiên tiến làm giảm tối đa độ rung của động cơ, quyết định chất lượng tuyệt hảo cho thang máy. Hộp điều khiển gọn nhẹ đặt ngay trên nóc thang máy sẽ rất tiện lợi mỗi khi cần bảo trì. Tính hiệu quả và độ tin cậy của thang máy tăng nhờ bộ giảm âm PWM, bộ biến đổi điện áp, tần số VVVF… là các tính năng tích hợp trong một đem lại sự nhẹ nhàng chính xác của máy kéo. Bộ IPU đóng vai trò như một nguồn cung cấp năng lượng cho hoạt động của động cơ, hoạt động cực kỳ tiết kiệm năng lượng điện. Hệ thống cửa thông minh đem lại sự an toàn. Bởi nó không chỉ tiết kiệm không gian mà hệ thống điều khiển cửa trực tiếp giúp cửa mở ra đóng vào êm ru, nhẹ nhàng. Chíp hiệu suất cao tăng cường sự nhạy cảm của cửa thang máy, đảm bảo hoạt động của cửa phù hợp với các điều kiện cụ thể ở mỗi tầng.

Hãng Otis cũng đưa ra giới thiệu thang máy của hãng: cung cấp những tiện ích như nhanh hơn, ít tiếng ồn, chạy êm độ dừng tầng chính xác, sử dụng điện năng hiệu quả và bảo vệ môi trường. Hệ điều khiển chuyển động thay đổi điện áp, tần số nguồn xoay chiều là tiêu chuẩn cho vận hành tối ưu. Với hệ điều khiển mới này, tốc độ thang máy có thể hiệu chỉnh để thang máy thực hiện êm và chính xác. Song thang máy của hãng này lại có ưu điểm nổi bật là tiêu chuẩn cho phép điều kiện độ cao đỉnh giếng thấp nhằm phù hợp với các vị trí phòng máy ở bất kỳ tầng nào, bên cạnh hay phía trên giếng thang.

Không chịu thua kém các công ty khác, công ty SGE- Schneider cũng giới thiệu công nghệ chế tạo thang máy không cần phòng điều khiển trên cùng. Thang máy không chỉ tiết kiệm diện tích lắp đặt, tiện lợi hơn cho những ngôi nhà bị khống chế độ cao.

Những tính chất như thể tính cách con người có trong thang máy chính là những đặc trưng về công nghệ của mỗi hãng nhằm đáp ứng sự thoải mái, tin cậy và an toàn. Không thể lựa chọn thang máy tuỳ thuộc vào giá cả, thang máy chỉ có thể nhận định thông qua thiết bị, công nghệ, tính năng có trong thang máy bạn cần cho hoạt động của mình.

Bạn rời khỏi nhà đi làm, đi chơi, shopping… và trở về căn hộ xinh xắn trong 1 khu chung cư, hay bạn đến công sở làm việc tại 1 toà cao ốc… Bạn hãy bước đến nơi thang máy, nhấn nút, bước vào khi cửa mở,  nhấn nút chọn tầng bạn cần đến. Bạn có thể tự cho phép mình được tận hưởng những giây phút thư giãn, hoặc ngắm nhìn lại mình trong gương nếu trong buồng thang máy được trang bị thẩm mỹ với những tấm gương xung quanh. Bạn sẽ tới được nơi bạn cần đến trong nháy mắt, cửa mở, bạn bước ra ngoài thang máy với tâm trạng vô cùng thoải mái. Và như vậy, hãy để những cỗ máy thần kỳ giúp cho cuộc sống của bạn thêm tuyệt vời hơn